เมื่อความเศร้ามีรูปทรงแล้ว เราจึงไม่จำเป็นต้องปล่อยให้มันมีขนาดเท่ากับชีวิตทั้งหมดของเราอีกต่อไป
เพลง "Never There" ของวง Sum 41 จากอัลบั้ม Order in Decline เดอริค วิบป์ลีย์ (Deryck Whibley) นักร้องนำ เขียนเพลงนี้ถึงพ่อแท้ๆ ที่เขาไม่เคยพบหน้าและแยกทางไปก่อนเขาเกิด เพลงนี้สำหรับผมจึงฉีกแนวจากเพลงร็อกหนักๆ ของวงมาเป็นบัลลาดเปียโนและกีตาร์ฟังสบายแต่อารมณ์อัดแน่นไปด้วยความรู้สึก
ที่น่าสนใจคือ เดอริค บอกชัดว่า เขาไม่ได้โตมากับความรู้สึกว่าขาดพ่ออย่างรุนแรง เพราะแม่เลี้ยงเขามาดีมาก จนเรื่องพ่อแทบไม่ใช่สิ่งที่เขาคิดถึงด้วยซ้ำ เพลงนี้เขาเขียนออกมาเองจากส่วนที่เขาเรียกว่าเหมือนมาจากจิตใต้สำนึก
เพลงไหลออกมาตอนที่เขาไม่ได้ตั้งใจจะเขียนเรื่องพ่อด้วยซ้ำ เขาจึงมองว่ามันอาจมาจากส่วนลึกบางอย่างที่ไม่เคยถูกพูดถึง ที่สำคัญเขาไม่ได้อธิบายความสัมพันธ์นั้นด้วยความโกรธอย่างเดียว แต่พูดถึงความผูกพันประหลาดระหว่างคนสองคนที่ สิ่งเดียวที่มีร่วมกันคือสิ่งที่ขาดหายไป
นี่ทำให้ผมอยากจะนำเพลงนี้มาวิเคราะห์แต่ตีแผ่ให้ผู้อ่านทุกท่านได้อ่านกัน เพราะนอกจากเพลงนี้จะเป็นเพลงโปรดที่ไพเราะของผม แล้วยังมีความหมายที่น่าทึ่ง
แก่นสำคัญที่สุดคือ เขากับพ่อมีความผูกพันอย่างประหลาดผ่าน “สิ่งที่ขาดหายไปร่วมกัน" ทั้งสองคนไม่รู้จักกัน และนั่นคือสิ่งเดียวที่มีร่วมกัน
บางความสัมพันธ์เชื่อมคนเข้าหากันด้วยความทรงจำ แต่บางความสัมพันธ์กลับเชื่อมกันด้วยความทรงจำที่ไม่เคยมีโอกาสเกิดขึ้นเลย เช่น พี่น้องที่ไม่ได้เติบโตมาด้วยกัน คนที่ไม่เคยมีโอกาสรู้จักครอบครัวทางสายเลือด หรือคนสองคนที่พบกันในช่วงเวลาที่ไม่สามารถมีชีวิตร่วมกันได้
หรืออาจกล่าวได้ว่า "ชีวิตอีกแบบหนึ่งที่อาจเคยเกิดขึ้น หากเงื่อนไขบางอย่างในอดีตแตกต่างออกไป"
I don't need you by my side (ผมไม่ได้ต้องการให้คุณมาอยู่ข้าง ๆ แล้ว)
I think by now I'm doing fine myself (ผมคิดว่าตอนนี้ผมสามารถอยู่ได้ด้วยตัวเองแล้ว)
On my own (ด้วยตัวของผมเอง)
And I feel you time to time (แต่บางครั้ง ผมก็ยังรู้สึกถึงคุณอยู่บ้าง)
Like you're sending out a sign, I can tell (เหมือนกับว่าคุณกำลังส่งสัญญาณบางอย่างมา และผมก็รับรู้ได้)
You're not alone (ว่าคุณเองก็ไม่ได้อยู่กับความรู้สึกนี้เพียงลำพัง)
เดอริค ไม่ได้พูดว่าผมต้องการพ่อกลับมา หรือแสดงความเกลียดชังอะไร แต่กลับเริ่มจากการยืนยันว่า วันนี้เขาสามารถยืนได้ด้วยตัวเองแล้ว
นี่ทำให้ความเศร้าในเพลงไม่ใช่ความเศร้าของเด็กที่กำลังรอให้ใครกลับมาช่วยเติมเต็มชีวิต แต่เป็นความรู้สึกของผู้ใหญ่ที่สามารถพูดได้พร้อมกันสองอย่างว่า
“ผมไม่ต้องการคุณเพื่อให้ชีวิตเดินต่อไปได้” และ “แต่การไม่มีคุณยังคงมีความหมายบางอย่างกับผม” โดยที่ทั้งสองประโยคดูจะขัดแย้งกันเล็กน้อย แต่จริง ๆ แล้วไม่
การเยียวยาไม่ได้หมายความว่าเราจะต้องไม่รู้สึกอะไรกับสิ่งที่ขาดหายไปอีก แต่หมายถึง สิ่งที่ขาดนั้น ไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งที่ชีวิตเราขึ้นอยู่กับอีกต่อไป
และประโยค You're not alone น่าสนใจมากสำหรับผม เพราะมุมมองเริ่มเปลี่ยนจาก “สิ่งที่ฉันสูญเสีย” ไปสู่การมองเห็นว่า อีกฝ่ายเองก็อาจเป็นผู้สูญเสียเช่นกัน
ตรงนี้คือจุดเริ่มต้นของความเข้าใจแทนความโกรธ ที่หลายคนมักเป็นกัน
 |
| เดอริค วิบป์ลีย์ นักร้องนำ เคยเล่าว่า "เขาไม่ได้โตมากับความรู้สึกว่าขาดพ่ออย่างรุนแรง เพราะแม่เลี้ยงเขามาดีมาก" |
Because (เพราะว่า)
You and I share the same life missing out (คุณกับผมต่างก็พลาดบางส่วนของชีวิตเดียวกันไป)
And so the story goes (และเรื่องราวของเราก็ดำเนินมาเช่นนั้น)
That we're left, stuck with a broken house (จนเราทั้งคู่ต้องเหลืออยู่กับบ้านที่แตกสลายหลังเดียวกัน)
I know that if the (ผมรู้ว่า หากวันหนึ่ง...)
The chance appears well I'd have no fears (หากโอกาสนั้นมาถึง ผมคงไม่ต้องกลัวที่จะเผชิญกับมันอีกแล้ว)
We both share pain (เราต่างมีความเจ็บปวดร่วมกัน)
We feel the same (และต่างก็รู้สึกถึงบางสิ่งในแบบเดียวกัน)
นี่คือ หัวใจของ Never There โดยเฉพาะประโยค "You and I share the same life missing out" ถ้าแปลตรงเกินไปจะเสียความหมาย เพราะสิ่งที่เพลงกำลังพูดไม่ใช่ว่าเขากับพ่อ “ใช้ชีวิตเดียวกัน” แต่คือ ทั้งสองคนต่างสูญเสียความเป็นไปได้ของความสัมพันธ์เดียวกัน
ลูกสูญเสียการมีพ่อ พ่อสูญเสียการได้รู้จักลูก พวกเขาไม่ได้มีความทรงจำร่วมกัน แต่กลับมีสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นร่วมกัน
นี่คือ Paradox ที่เศร้ามากของเพลง "สิ่งเดียวที่พ่อกับลูกมีร่วมกัน คือชีวิตของกันและกันที่ต่างฝ่ายต่างพลาดไป" เหมือนกับที่ผมวิเคราะห์ไว้เบื้องต้นก่อนที่จะเข้าในส่วนของเนื้อเพลง
ส่วนคำว่า broken house ผมไม่คิดว่าจำเป็นต้องอ่านเพียงว่า “ครอบครัวแตกแยก” แบบตรงตัวเท่านั้น มันสามารถเป็นภาพแทนของโครงสร้างความสัมพันธ์ที่ไม่เคยสมบูรณ์ขึ้นมาตั้งแต่แรก
ไม่มีบ้านเดิมที่เคยสมบูรณ์แล้วพัง แต่มันคือบ้านที่ไม่มีวันถูกสร้างเสร็จ เพราะบ้านนั้นมันไม่เคยเกิดขึ้น
And now you and I share the same life missing out (และตอนนี้ คุณกับผมต่างก็รู้แล้วว่าเราพลาดชีวิตส่วนหนึ่งของกันและกันไป)
And so the story goes (และเรื่องราวของเราก็ดำเนินมาเช่นนั้น)
That we're left, we're stuck with a broken house (เราทั้งคู่จึงเหลืออยู่กับสิ่งที่แตกสลายและไม่อาจย้อนกลับไปสร้างใหม่ได้)
I know that if I (และผมรู้ว่า หากผม...)
I had the chance I'd let you know (หากผมมีโอกาส ผมอยากบอกให้คุณรู้ว่า)
That I understand, I've let you go (ผมเข้าใจแล้ว และผมปล่อยคุณไปแล้ว)
ท่อนนี้ค่อนสำคัญสำหรับผม เขาใช้คำว่า "I understand" (ผมเข้าใจแล้ว) ไม่ใช่ I forgive you ไม่ใช่ I need you และไม่ใช่ Come back to me
ความเข้าใจตรงนี้ไม่ได้หมายความว่าเขารู้เหตุผลทุกอย่างว่าทำไมพ่อถึงจากไป หรือเห็นด้วยกับสิ่งที่พ่อทำ
มันเรียบง่ายกว่านั้นมาก ซึ่งผมวิเคราะห์ว่าเขาหมายถึง “ตอนนี้ผมมองเห็นแล้วว่าเรื่องนี้ไม่ได้ทิ้งความว่างไว้กับผมคนเดียว คุณเองก็สูญเสียบางอย่างจากมันเหมือนกัน”
และเมื่อมาถึง "I've let you go" มันคือการปล่อยวางที่ต่างจากการปฏิเสธ
ทั้งหมดนี้มันทำให้ผมรู้สึกว่า "เรารู้ว่าตนเองสูญเสียอะไร แต่เราไม่จำเป็นต้องใช้ชีวิตที่เหลืออยู่เพื่อรอให้คุณกลับมาแก้สิ่งที่ไม่สามารถย้อนกลับไปแก้ได้อีกแล้ว”
ความสัมพันธ์ไม่กลับมา วัยเด็กไม่กลับมา บ้านที่แตกไปไม่ได้ถูกสร้างใหม่หรือย้อนคือกลับมา แต่ความรู้สึกที่เคยไม่มีชื่อกลับมีรูปทรงขึ้นมา
เขารู้แล้วว่าอะไรหายไป รู้ว่าใครสูญเสีย รู้ว่าตัวเองอยู่ได้โดยไม่มีมัน และรู้ว่าไม่จำเป็นต้องแบกความโกรธต่อไป
นี่คือสิ่งที่ผมสอนเพื่อน ๆ มาตลอด การเยียวยาไม่ได้เริ่มจากการทำให้ความเศร้าหายไป แต่เริ่มจากวันที่เรามองเห็นมันชัดพอที่จะพูดได้ว่า “นี่เองคือความผิดพลาดของฉัน นี่เองที่ฉันสูญเสีย นี่เองที่ฉันทุกข์ใจ” กล่าวคือการเห็น เข้าใจ และยอมรับ
เพราะเมื่อความเศร้ามีรูปทรงแล้ว เราจึงไม่จำเป็นต้องปล่อยให้มันมีขนาดเท่ากับชีวิตทั้งหมดของเราอีกต่อไป
Never There จึงเป็นเพลงเกี่ยวกับการค้นพบว่า บางครั้งสิ่งที่เราไว้ทุกข์ไม่ใช่คนที่เคยอยู่แล้วจากไป แต่คือความสัมพันธ์ที่ไม่เคยมีโอกาสเกิดขึ้นเลย
และการเยียวยาไม่ได้เกิดจากการเอาสิ่งนั้นกลับคืนมา หากเกิดจากวันที่เราสามารถมองเห็นช่องว่างนั้น เข้าใจว่ามันทำอะไรกับชีวิตเรา แล้วค่อย ๆ ปล่อยมันให้อยู่ในอดีตของมันเอง
อ้างอิง
Goldfine, J. (2019). What does pop-punk at 40 look like?. https://www.papermag.com/deryck-whibley-sum-41?utm_source=chatgpt.com
Hughes, J. (2019). Deryck Whibley discusses Sum 41’s Order in Decline track by track. https://www.kerrang.com/deryck-whibley-discusses-sum-41s-order-in-decline-track-by-track?utm_source=chatgpt.com
iHeartRadio. (2019). Sum 41’s Deryck Whibley shares story behind “Never There.” https://www.iheartradio.ca/en/music-news/sum-41-s-deryck-whibley-shares-story-behind-never-there-1.9347507.html?utm_source=chatgpt.com
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น