ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

Extraordinary Thinking

เรียนรู้ และค้นหาประสบการณ์ใหม่ ๆ จากทั้ง 435 บทความเพื่อออกแบบชีวิตอย่างสร้างสรรค์ โดยผู้อ่านสามารถเลือกบทความได้จากสารบัญ

ค้นหาบล็อกนี้

สารบัญรวม
จิตวิทยาและพฤติกรรม
ทฤษฎีจิตวิทยา
การศึกษาพิเศษ
พัฒนาตนเอง
จิตวิทยาสังคม
ความสุข
การศึกษาและการเลี้ยงลูก
อาชีพและการทำงาน
ประวัติศาสตร์ชีวประวัติ
วิเคราะห์เพลงและสื่อ

กำลังแสดงโพสต์จาก มกราคม, 2026

ดูทั้งหมด

บทความ

Special Education as Human Learning Design: จากการศึกษาพิเศษสู่การเรียนรู้ของมนุษย์ทุกคน

เขียนโดย Carlos Boonsupa (คาลอส บุญสุภา) มกราคม 03, 2569

รับลิงก์
Facebook
X
Pinterest
อีเมล
แอปอื่นๆ

โพสต์เพิ่มเติม

จำนวนผู้อ่าน

Carlos Boonsupa (คาลอส บุญสุภา)

ไปที่โปรไฟล์

บทความทั่งหมด

2026 1
- มกราคม 1
  - Special Education as Human Learning Design: จากการ...

2025 64
2024 55
2023 57
2022 129
2021 102
2020 8
2019 3
2018 5
2017 4
2016 6
2015 10
2014 2
- ธันวาคม 2

แสดงเพิ่มเติม แสดงน้อยลง

บทความที่ได้รับความนิยม

ทฤษฎีพัฒนาการจริยธรรมของโคลเบิร์ก (Lawrence Kohlberg)

ลอเลนซ์ โคลเบิร์ก (Lawrence Kohlberg) ได้ปฏิวัติการศึกษาด้านศีลธรรมในช่วงปี 1960 โดยใช้นวัตกรรม 2 ประการ อย่างแรก โคลเบิร์กได้พัฒนาวิธีศึกษาของ Jean Piaget ในเรื่องเกี่ยวกับความคิดเชิงเหตุผลของเด็กเปลี่ยนแปลงอย่างไรเมื่อโตขึ้น โดยที่เขาได้สร้างชุดคำถามที่ประกอบด้วยเหตุการณ์ที่มีทางเลือกที่ยาก 2 ทาง และทดสอบกับเด็กที่มีอายุต่างกันหลายระดับ เช่น "สมควรหรือไม่ที่ชายคนหนึ่งชื่อนาย A เข้าไปขโมยยาในร้านขายยาแห่งหนึ่ง เพื่อเอายานั้นไปช่วยชีวิตภรรยาของเขาซึ่งกำลังจะตาย" หรือ "สมควรหรือไม่ที่เด็กหญิง B สารภาพกับแม่ว่าน้องสาวของเธอโกหกแม่" เขาได้บันทึกและแยกประเภทการตอบสนองของเด็กไว้ สิ่งที่เขาสนใจไม่ใช่คำตอบว่าถูกหรือผิด แต่สิ่งที่เขาสนใจคือเหตุผลที่เด็กเหล่านั้นยกมาอ้างเมื่อพวกเขาพยายามอธิบายคำตอบของพวกเขา แนวคิดของโคลเบิกร์กได้พบขั้นของการพัฒนาการให้เหตุผลของเด็กเกี่ยวกับสังคมโลกเป็น 3 ระยะ 6 ขั้น และขั้นการพัฒนานี้สอดคล้องกับการให้เหตุผลของเด็กที่มีต่อโลกทางกายภาพที่ Jean Piaget ศึกษา ทฤษฎีพัฒนาการจริยธรรมของโคลเบิร์ก (Law...

การเสริมแรงและการลงโทษ (B.F.Skinner)

ทุกท่านอาจคุ้นเคยกับการเสริมแรง และการลงโทษอยู่บ้าง เป็นแนวคิดที่ประยุกต์ใช้ไม่ว่าจะทำงาน การเรียน การปฏิสัมพันธ์ ล้วนมีการเสริมแรงและการลงโทษอยู่รอบ ๆ เสมอ ซึ่งบางทีเราเสริมแรงหรือลงโทษกันและกันโดยไม่ได้ตั้งใจ เช่น การชมเชยลูกเวลาทำความดี การให้ของขวัญแฟน การที่ครูลงโทษนักเรียน การให้โบนัสของเจ้านาย หรือค่าตอบแทนพิเศษอื่น ๆ ฯลฯ การเสริมแรงและการลงโทษเป็น ทฤษฎีการวางเงื่อนไขด้วยการกระทำ (Operant Conditioning Theory) ของนักจิตวิทยาชาวอเมริกัน Burhus Skinner เป็นนักจิตวิทยากลุ่มพฤติกรรมนิยม เขาเชื่อว่า "ถ้าคุณให้รางวัลหรือลงโทษอย่างเหมาะสม คุณจะสามารถทำให้ผู้อื่นเกิดพฤติกรรมตามที่ต้องการได้" Skinner ให้ความสนใจกับผลกรรม (Consequences) 2 ประเภท ได้แก่ ผลกรรมที่เป็นตัวเสริมแรง (Reinforcement) ที่ทำให้พฤติกรรมที่บุคคลกระทำอยู่นั้นมีอัตราเพิ่มขึ้น ในขณะที่ผลกรรมที่เป็นตัวลงโทษ (Punishment) ที่ทำให...

ลำดับขั้นความต้องการ 8 ขั้นของมาสโลว์ (Maslow's Hierarchy of Needs)

หลายคนคงเคยได้ยินทฤษฎีความต้องการของ อับราฮัม มาสโลว์ ( Abraham Maslow) เนื่องจากไม่ว่าจะวิชาอะไรก็ตามไม่จำเป็นต้องเป็นจิตวิทยา ก็ได้นำทฤษฎีนี้ไปใช้มากมาย เพราะทฤษฎีของมาสโลว์เป็นทั้งทฤษฎีความพึงพอใจ และทฤษฎีแรงจูงใจ เรียกได้ว่าถือเป็นแนวคิดคลาสสิกด้านมนุษย์นิยม ไม่ว่าจะเป็นวิชาอะไรที่ศึกษาเกี่ยวกับมนุษย์ก็จะมีแนวคิดนี้มาเกี่ยวข้องด้วยเสมอ แนวคิดของมาสโลว์ ถูกเสนอในรายงานเรื่อง The Theory of Human Motivation ในปี 1948 ความต้องการของมนุษย์ก็ไม่เคยเปลี่ยนแปลงแม่จะผ่านมานานแค่ไหนก็ตาม แต่รายละเอียดปลีกย่อยจะไม่เหมือนกัน ในบทความนี้เราจะมาพูดถึงลำดับขั้นความต้องการของ มาสโลว์ในยุคนี้กันว่ามีความแตกต่างจากยุคก่อนๆมากเพียงใด หลายคนที่เคยเรียนทฤษฎีลำดับขั้นความต้องการของ มาสโลว์ คงจะงงว่าทำไมมันถึงมี 8 ขั้น ทั้งๆที่ตอนเรียนมีเพียงแค่ 5 ขั้นเท่านั้น ในปี 1948 มาสโลว์เผยแพร่แนวคิดลำดับขั้นความต้องการ ...

Id Ego และ Superego ทฤษฎีโครงสร้างบุคลิกภาพ

เป็นที่คุ้นหูกันสำหรับ Id Ego และ Superego หรือเรียกว่าโครงสร้างบุคลิกภาพซึ่งเป็นแนวคิดของ Sigmund Freud (1856-1939) ซึ่งจะกล่าวถึงฟรอยด์ในภายภาคหน้าอย่างละเอียดอีกทีหนึ่ง เรามักพบเห็นโครงสร้างนี้ในภาพที่มีตัวการ์ตูนที่เวลาจะตัดสินใจ จะมีภูติที่เป็นตัวดี และตัวร้ายมาเป่าหูเช่นภาพด้านล่าง หรือในเรื่อง Lord of The Ring ที่ Frodo มักจะโดน Gollum เป่าหูให้กระทำในทางที่ผิด และมีการเตือนจาก Sam จากทั้งหมดจะเห็นว่า Id Ego และ Superego มีความน่าสนใจ และสามารถอธิบายให้เห็นภาพได้อย่างง่ายดาย แต่อย่างไรก็ตามแนวคิดโครงสร้างบุคลิกภาพนั้นมีความลึกลับซับซ้อนอยู่ โครงสร้างบุคลิกภาพ (Structure of Personality) Id เป็นบ่อเกิดของพลังดิบ อารมร์ปรารถนา แรงขับสัญขาตญาณที่แสวงหาความพึงพอใจ หน้าที่ของ Id คือการทำให้การดำเนินชีวิตของเราสมปรารถนา ขจัดความตึงเครียดหรือทำการความตึงเครียดลดลงสู่ระดับต่ำ (ความตึงเครียดคือความเจ็บปวดและความไม่สบายใจ) เช่น เมื่อเราเกิดความอยากบุหรี่จนเกิดความเครียดขึ้นมา การที่เราทำตาม Id ค...

ทฤษฎีพัฒนาการทางจิตสังคมของอีริคสัน (Psychosocial Development)

นิทานเจ้าหมีวินนี่ เดอะ พูห์ ถูกสร้างโดย อเลน มิลน์ (Alan Milne) เขาใช้ตุ๊กตารูปสัตว์ต่าง ๆ ของ คริสโตเฟอร์ โรบินส์ ลูกชายคนเดียวของเขา ได้รับการยกย่องว่าเป็นวรรณกรรมเยาวชนที่เปี่ยมไปด้วยปรัชญาในการดำรงชีวิตมาตลอดเกือบร้อยปี เขาเติบโตมาอย่างไร มีพัฒนาการอย่างไรบ้าง อะไรที่ทำให้เขาประสบความสำเร็จได้ขนาดนี้ มิลน์เติบโตมาในบ้านที่อบอุ่นเขาเป็นน้องคนเล็ก และมีพี่ชายสองคนที่อายุไล่เรียงกัน พวกเขาเติบโตในโรงเรียนประจำที่มีชื่อเสียงของลอนดอน โดยมีพ่อของพวกเขาเป็นครูใหญ่ของที่นั้น โรงเรียนของพ่อเป็นเหมือนสวรรค์ เมื่อเทียบกับโรงเรียนอื่นที่เข้มงวดและมีวิธีการทำโทษเด็กคนอื่นที่รุนแรง อีกทั้งยังมีสภาพเป็นอยู่ที่ทารุณ (ปลายศตวรรษที่ 19) แต่ที่นี้มีความเป็นอยู่ที่สุขสบาย คุณครูใจดีมีเมตตา และมีกฎห้ามตีเด็ก ซึ่งทำให้แตกต่างจากโรงเรียนอื่นอย่างสิ้นเชิง มิลน์จึงเติบโตมาด้วยความรัก รอยยิ้มและเสียงหัวเราะ เหตุผลที่โรงเรียนไม่ตีเด็ก และทำให้เด็กมีความสุข พ่อเขาให้เหตุผลว่า โรงเรียน...

แนวทางการวางแผนเลือกอาชีพ 5 ขั้น

ผมอยากเขียนบทความนี้ขึ้นมาเพื่อให้คนทั่วไปหรือนักเรียนที่กำลังเรียนอยู่สามารถนำแนวทาง 5 ขั้นนี้ไปใช้ในการวางเป้าหมายทางด้านอาชีพของตนเอง เนื่องจากเศรษฐกิจ และการทำงานหลังโควิด-19 ผ่านไปแล้ว จะมีการเปลี่ยนแปลงไปไม่มากก็น้อย เช่น การทำงานที่บ้านจะมากขึ้น การใช้แรงงานไฮเทค และเทคโนโลยีมากยิ่งขึ้น บริษัทต่าง ๆ อาจจะปรับให้มีขนาดเล็กลงเพื่อลดกระบวนการที่ไม่จำเป็น (Lean) และทำให้คล่องตัวมากขึ้น (Agile) ส่งผลให้มีการเลิกจ้างพนักงาน และผลกระทบดังกล่าวจะส่งผลต่อเด็กจบใหม่ที่กำลังเข้าสู่อาชีพในอนาคต ยิ่งไปกว่านั้นในการประชุมของ World Economic Forum (WEF) ปี 2020 เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของโลก ความต้องการอาชีพ และทักษะแห่งอนาคตที่ประเทศต่าง ๆ ต้องการ ยกตัวอย่างประเทศสหรัฐอเมริกา มีความต้องการอาชีพนักการตลาดออนไลน์ นักวิเคราะห์ข้อมูล และวิศวกร AI มากขึ้น ในขณะที่ พนักงานบัญชี พนักงานฝ่ายบุคคล มีความต้องการลดลง และยังมีความต้องการทักษะต่าง ๆ มากขึ้น เช่น การรับมือความเครียดและความยื...

กลไกการโทษคนอื่น (Psychological Projection)

เรามักจะคุ้นชินกับคำว่า โทษคนอื่น อยู่เสมอ สิ่งหนึ่งที่เราต้องยอมรับก็คือ เราล้วนใช้กลไกนี้ทุกคน เราทุกคนเคยมีประสบการณ์ที่โทษคนอื่น และในบางครั้งเรารู้สึกสบายใจอย่างมาก เพราะมันเป็นเรื่องง่าย โดยเฉพาะเมื่อเราเป็นส่วนหนึ่งของความผิดเหล่านั้น ยกตัวอย่างเช่น บริษัทจะต้องไปขายงานให้กับลูกค้า จึงเตรียมพนักงานไปนำเสนอเพื่อประมูลงาน เมื่อผลออกมาเป็นความผิดหวัง หัวหน้าการนำเสนอจึงกล่าวโทษลูกน้องบางคนว่าที่ไม่่ได้งานนั้น เพราะเนื้อหาที่ลูกน้องนำเสนอนั้นไม่ดี ทั้ง ๆ ที่การนำเสนอแทบทั้งหมดนั้นเป็นของหัวหน้าการนำเสนอ นี้เป็นตัวอย่างที่หลายคนอาจจะคุ้นชิน การที่หัวหน้านำเสนองานโทษลูกน้องตัวเอง นอกจากจะเป็นการผลักความรับผิดชอบไปแล้ว ยังทำให้ตัวเองรู้สึกดีขึ้นด้วย แต่จะรู้สึกดีได้อย่างไรหละ คำตอบก็คือ เมื่อเราเป็นส่วนหนึ่งของความผิดพลาด Ego (ตัวตน) ของเราจะรู็สึกไม่สบายใจ การฉายความรู้สึกดังกล่าวออกไป ให้กับใครสักคนให้เป็นผู้แบกรับความไม่สบายใจ ความวิตกกังวล ความเครียดเหล่านี้ไป จะทำ...

ขับเคลื่อนโดย Blogger